Κυριακάτικη Θεσσαλία

 

Πρωτοσέλιδοι στην κυριακάτικη Θεσσαλία! Ευχαριστώ θερμά τον Δημήτρης Ράλλης για την ωραία συζήτηση και την Εφημερίδα "Θεσσαλία" για τη φιλοξενία. Ελπίζω να φανεί σε κάποιους χρήσιμο. 

 

 

 

Το link για το άρθρο είναι εδώ: https://e-thessalia.gr/pagides-psifiakon-apateonon/

 

Πρόσφατα στον Βόλο έγινε νέα απόπειρα απάτης με δήθεν τεχνικούς του ΔΕΔΔΗΕ, ενώ νέα κόλπα στήνουν επιτήδειοι, προσποιούμενοι συνεργάτες λογιστών και τηλεφωνούν σε Βολιώτες με το πρόσχημα επιστροφής χρημάτων. 

Πολύτιμες συμβουλές για το πώς μπορούμε να διακρίνουμε τις «παγίδες» που στήνουν απατεώνες σε μια εποχή που αναμένονται νέες και ακόμη πιο δυσδιάκριτες εξαιτίας της αλματώδους ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης, προσφέρει μέσω της «Θ» ο κ. Βασίλης Βλάχος, αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. 

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΡΑΛΛΗΣ 

/ ΑΡΤΕΜΗΣ ΧΑΛΑΤΣΗΣ 

 

«Πρόσφατα ολοκληρώσαμε μία έρευνα αρκετά μεγάλη που καλύπτει 15 χρόνια και τα ευρήματα είναι ότι κυρίως στη χώρα μας οι απάτες δεν είναι τόσο υψηλού επιπέδου με την χρήση τεχνητής νοημοσύνης, όπως γίνεται στο εξωτερικό, αλλά εστιάζουν κυρίως σε οικονομικές απάτες που σκοπό έχουν να κλέψουν ένα σημαντικό ποσό από την περιουσία διαφόρων συμπολιτών μας». 

-Οι απάτες οι οποίες κυριαρχούν είναι κυρίως οικονομικής φύσης. Η χώρα μας, θα λέγατε ότι ένας «ελκυστικός» στόχος για απατεώνες οι οποίοι δεν είναι μόνο εγχώριοι; 

Το να προσποιούνται κάποιοι ότι είναι στελέχη φορέων και άλλων οργανισμών, είναι το συνηθέστερο. Θα ήθελα να πω ότι θα ήταν σημαντικό να προσπαθήσουμε να εστιάσουμε λίγο περισσότερο στον τρόπο με τον οποίο καταφέρνουν να εξαπατήσουν τους συμπολίτες μας και λιγότερο στο ακριβές είδος της απάτης, γιατί αυτό εξελίσσεται, αλλάζει. Σήμερα είναι ο λογιστής. Αύριο μπορεί να είναι ο δικηγόρος. Μεθαύριο μπορεί να είναι ότι υπάρχει διαρροή αερίου στην πολυκατοικία μας. Θα βρουν νέους τρόπους για να εξελίξουν τα σενάριά τους. Ποιο όμως είναι σημαντικό; Σημαντικό είναι να καταλάβουμε τον μηχανισμό που χρησιμοποιούν για να μπορέσουν να μας πείσουν να ακολουθήσουμε τις οδηγίες τους. 

Και αυτός ο μηχανισμός βασίζεται σε αυτό που ονομάζουμε κοινωνική μηχανική, δηλαδή την έμφυτη τάση του ανθρώπου να ακολουθεί κάποια συγκεκριμένα μοτίβα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. 

Το πρώτο που θα παρατηρήσετε και στις απάτες με τους λογιστές για παράδειγμα, είναι η έννοια της πίεσης του χρόνου. 

Ότι κάτι είναι επείγον. Όταν κάτι λοιπόν είναι επείγον, αυτό μας στερεί τη δυνατότητα να σκεφτούμε ψύχραιμα, αντικειμενικά, να αξιολογήσουμε τα δεδομένα και να μπορέσουμε να λειτουργήσουμε όπως θα λειτουργούσαμε υπό κανονικές συνθήκες. Άρα όταν σας παίρνει κάποιος τηλέφωνο και προσπαθεί να κάνει μια απάτη, θα εισάγει την έννοια της πίεσης του χρόνου. Ο λογιστής δεν θα σας πάρει τηλέφωνο Δευτέρα πρωί για να ψάξετε να δείτε τι ακριβώς σας λέει. Θα σας πάρει την Παρασκευή μεσημέρι και θα σας πει ότι κλείνει το σύστημα τώρα, πρέπει άμεσα να μου δώσεις τα στοιχεία αυτά. «Δεν προλαβαίνουμε, θα χάσεις την επιδότηση, θα χάσεις το επίδομα». Φυσικά όταν κάνουμε κάτι με πίεση χρόνου, δεν έχουμε τη δυνατότητα να μπορέσουμε να σκεφτούμε νηφάλια, αν αυτά που μας λέει όντως έχουν βάση. 

 

-Είναι ένα τεράστιο θέμα αυτή η τέχνη της ψυχολογικής χειραγώγησης η οποία έχει πολλές πλευρές, τον φόβο, την περιέργεια…

Ο φόβος και η πίεση χρόνου είναι το νούμερο ένα στοιχείο. Δηλαδή το μεγαλύτερο καμπανάκι θα πρέπει να είναι όταν κάτι μας ζητάει και πρέπει να γίνει άμεσα. Αυτό είναι το πρώτο σημείο που πρέπει να μας κάνει όχι διπλά, αλλά τριπλά επιφυλακτικούς. Και επίσης μερικά άλλα σημεία όπως η επίκληση στην εξουσία. 

Δεν θα σας πάρει κάποιος τυχαίος. Θα σας πάρει ένα στέλεχος από μία υπηρεσία από κάπου αλλού και θα σας πει ότι είμαι ο υποδιευθυντής τάδε και πρέπει οπωσδήποτε να γίνει αυτό. Επειδή συμμορφωνόμαστε με τις Αρχές προσπαθούμε να ανταποκριθούμε σε αυτά τα οποία μας λένε. 

Και επειδή όλοι προσπαθούμε να συνεργαστούμε με την ιεραρχία που υπάρχει σε κάθε τομέα, αυτό είναι ένα στοιχείο το οποίο τους δίνει το πλεονέκτημα να μην ρωτήσουμε πάρα πολλές ερωτήσεις, να μην αμφισβητήσουμε αυτά που μας λένε και να εκτελέσουμε όσο καλύτερα μπορούμε τις οδηγίες τους. 

Άρα αυτό είναι ένα δεύτερο στοιχείο το οποίο είναι πολύ σημαντικό. Και αν μου επιτρέπετε μαζί με αυτό να βάλω και ένα τρίτο στοιχείο, το οποίο αφορά κυρίως ανθρώπους που εργάζονται σε επιχειρήσεις και άθελά τους γίνονται ο Δούρειος Ίππος για να αποκτήσουν κάποιοι πρόσβαση είτε στα δεδομένα πελατών είτε στην ίδια την επιχείρηση. Είναι η εργαλειοποίηση της προθυμίας που επίσης ως άνθρωποι εφαρμόζουμε και νομίζω οι περισσότεροι από μας θέλουμε να βοηθήσουμε κάποιον, ο οποίος έχει ανάγκη. Έχουν κάνει μία προεργασία, έχουν δει το όνομά σας, το επώνυμό σας, πού δουλεύετε, ενδεχομένως τα στοιχεία κάποιων άλλων συναδέλφων σας για να ακούγονται πειστικοί, γιατί προφανώς έχουν προετοιμάσει ένα σενάριο. 

Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να δημιουργήσει πολύ πειστικές αναπαραστάσεις της φωνής σας και της φωνής μου. Ή και σε βίντεο ακόμα μπορεί να γίνει αυτό. 

Όλα αυτά θα τα δούμε στο μέλλον να έρχονται και στη χώρα μας. Οπότε θα έλεγα ότι δεν πρέπει να εμπιστευόμαστε ούτε τα μάτια μας ούτε τα αυτιά μας πάντα, χωρίς εμείς να είμαστε πάντα προετοιμασμένοι να αξιολογήσουμε αν όντως αυτά τα οποία μας ζητούν είναι πιθανό να ισχύουν. 

Και φυσικά τα μηνύματα τα οποία θα έρθουν, τα μηνύματα SMS και οτιδήποτε άλλο, πλέον έχουν γίνει εντελώς πειστικά . Έτσι δεν έχουν πλέον ορθογραφικά συντακτικά λάθη. Όταν κάναμε αυτή τη κουβέντα πριν από 5, πριν από 10 χρόνια, λέγαμε προσέξτε αν πάρετε κάποιο email το οποίο να έχει ορθογραφικά λάθη, να μην είναι απολύτως έτσι ρεαλιστικό 

Πλέον λέμε το ανάποδο. Προσοχή αν πάρετε ένα email το οποίο να είναι πάρα πολύ σωστό, διότι πλέον είναι πολύ εύκολο να αντιγράψεις οποιοδήποτε εταιρικό email ή site ή ο,τιδήποτε άλλο σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και είναι εξαιρετικά δύσκολο ώς και αδύνατο για κάποιον ο οποίος δεν έχει εξειδικευμένες γνώσεις να το αναγνωρίσει αυτό. Έχουν εξελιχθεί λοιπόν και τεχνικά.

 

-Ένα κρίσιμο ζήτημα είναι και η επιθυμία πολλών για γρήγορο πλουτισμό. Πώς οι απατεώνες εκμεταλλεύονται αυτή την επιθυμία; 

Και αυτό είναι ένα κομμάτι το οποίο ανήκει βαθιά στην ανθρώπινη φύση. Η απληστία. Όλοι μας θέλουμε να κερδίσουμε πάρα πολύ γρήγορα ένα σημαντικό ποσό. Όλοι μας βλέπουμε ανθρώπους δίπλα μας ξαφνικά να γίνονται πλούσιοι ή να λένε ότι έγιναν πλούσιοι μέσω κάποιας πολύ καλής επένδυσης την οποία κάνανε. Και εδώ πέρα επίσης θέλει προσοχή. Όταν κάτι είναι πάρα πολύ καλό για να είναι πραγματικό, συνήθως δεν είναι. Δεν υπάρχει εύκολος πλουτισμός, αλλιώς θα είμαστε όλοι πάμπλουτοι αυτή τη στιγμή. 

Εδώ πέρα λοιπόν αυτό το οποίο μπορούν να κάνουν είναι να κερδίσουν την εμπιστοσύνη σας σταδιακά, αναφέροντας συνέχεια πώς αυτοί κατάφεραν να γίνουν πλούσιοι, χωρίς να σας το προτείνουν άμεσα. Μετά από κάποιο διάστημα εφόσον τους έχετε εμπιστευθεί, να σας δώσουν τη δυνατότητα και εσείς να επενδύσετε σε κάποια πλατφόρμα. 

Εσείς στην αρχή θα βάλετε ένα μικρό ποσό και θα δείτε στην πλατφόρμα τους ότι το ποσό αυτό αυξάνεται, ότι τα κέρδη μεγεθύνονται. Μπορεί να βάλετε ένα δεύτερο, να κάνετε μία δεύτερη έτσι επένδυση με ένα μεγαλύτερο ποσό και πάλι να βλέπετε εντυπωσιακές επενδύσεις και τελικά να πείτε ότι εδώ πέρα είμαστε. «Όλες τις οικονομίες που έχω, αξίζει να τις επενδύσω για να καλυτερέψω το μέλλον μου, το μέλλον των παιδιών μου».

Μόνο που οι πλατφόρμες αυτές μπορεί να σας δείχνουν κέρδη, αλλά τα κέρδη αυτά είναι εικονικά. Εάν πάτε να κάνετε ανάληψη των κερδών αυτών, το ποσό το οποίο έχετε βάλει, θα διαπιστώσετε ότι δεν υπάρχει στην πραγματικότητα και ότι απλά βλέπατε ωραία διεπαφή στην οποία σας έδειχνε κέρδη, αλλά στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα από όλα αυτά. Άρα θα πρέπει να δούμε ποια εταιρεία είναι αυτή που εκπροσωπείται. Όντως αυτή η εταιρεία έχει αυτές τις αποδόσεις; Πολύ προσοχή λοιπόν πού επενδύουμε τα χρήματά μας.

 

Σύντομο σχόλιο στην Καθημερινή της Κυριακής

 Ευχαριστώ θερμά την Καθημερινή της Κυριακής και τον Γιάννη Παπαδόπουλο για τη φιλοξενία. Είχα την ευκαιρία να υπενθυμίσω ότι όλες οι απάτες, τεχνολογικές ή μη, βασίζονται κυρίως σε γνωστά αλλά αποτελεσματικά μοτίβα κοινωνικής μηχανικής. Το συνηθέστερο και αποτελεσματικότερο όλων είναι η πίεση χρόνου. Περισσότερες πληροφορίες στο link. 

«Μήπως έχεις και λίρες;»

Τηλεφωνούσαν και πότε δελέαζαν, πότε τρομοκρατούσαν τα θύματά τους, για να αποσπάσουν από αυτά χρήματα και τιμαλφή. Το κόλπο άλλαζε. Αλλά η μέθοδος ήταν ψυχολογικά μελετημένη.

Οι ηλικιωμένοι ήταν «αγαπημένοι» στόχοι του κυκλώματος με τις τηλεφωνικές απάτες, το οποίο εξάρθρωσαν οι αρχές στα μέσα Νοεμβρίου. Ερευνάται ο ρόλος μιας γυναίκας που φέρεται να έδινε στους επιτηδείους λίστες ηλικιωμένων ατόμων με μεγάλες τραπεζικές καταθέσεις. Βάσει στοιχείων της δικογραφίας, ένα στα δέκα θύματα ήταν άνω των 81 ετών, ενώ το γηραιότερο ήταν 95 ετών. Το τηλεφώνημα κράτησε συνολικά 1.345 δευτερόλεπτα. Ηταν απόγευμα, 12 Αυγούστου, και μια επίμονη ίωση ταλαιπωρούσε την 76χρονη. Είχε πυρετό και ρίγη, ήταν μόνη στο σπίτι και η ανδρική φωνή στο ακουστικό υποστήριζε ότι ήθελε το καλό της. Συνήθως πονηρευόταν με τις παράξενες κλήσεις. Απέφευγε να απαντάει σε τηλεπωλήσεις. Μια άλλη φορά, κάποιος που την πήρε στο σταθερό είπε ότι το παιδί της είχεΟ άνδρας ισχυρίστηκε ότι καλούσε από λογιστικό γραφείο. Την προειδοποίησε ότι θα πρέπει να συγκεντρώσε«Δεν το έχω χωνέψει»
Αφού τα συγκέντρωσε, σε νέο τηλεφώνημα, ο τόνος της ανδρικής φωνής άλλαξε. Εγινε απότομος. Ρώτησε τουλάχιστον τρεις φορές αν είχε και λίρες. Της είπε ότι έπρεπε άμεσα να βγει από το σπίτι για να τα παραδώσει σε έναν συνεργάτη του ώστε να τα καταγράψει. Επέμενε, για

Ο άνδρας που παρέλαβε τα χρυσαφικά κοντά σε ένα γήπεδο 5×5 φορούσε χειρουργική μάσκα στο πρόσωπο και ένα άσπρο πουκάμισο με τα μανίκια κατεβασμένα έως τα δάχτυλα για να κρύβει τα τατουάζ του. Την καθησύχασε ότι θα της τα επιστρέψει και εξαφανίστηκε. Στον γυρισμό η 76χρονη αντιλήφθηκε τι είχε μόλις συμβεί. Την είχαν εξαπατήσει. Αργότερα οι αστυνομικοί θα της έδειχναν τις κινήσεις του άνδρα από κάμερες ασφαλείας στη γειτονιά. Είχε αποφύγει να σταθεί στην πόρτα της, για να ταυτοποιηθεί πιο δύσκολα.

«Δεν το έχω χωνέψει ακόμη», λέει στην «Κ» η 76χρονη, τρεις μήνες μετά το συμβάν και αφού οι δράστες έχουν εντοπιστεί. Είναι μέλη μιας μεγάλης σπείρας που εξαρθρώθηκε στα μέσα Νοεμβρίου. Σύμφωνα με τις αστυνομικές αρχές, το αρχηγείο τους βρισκόταν στον καταυλισμό Ρομά στο Ζευγολατιό Kορινθίας. Είχαν στήσει και άτυπα τηλεφωνικά κέντρα, με τουλάχιστον 40 άτομα να είναι επιφορτισμένα με τις κλήσεις εξαπάτησης. Τα θύματά τους ξεπερνούν τα 1.000 ανά την Ελλάδα και το παράνομο κέρδος τους εκτιμάται στα 7,6 εκατ. ευρώ.

Η 76χρονη λέει ότι για χρόνια δούλευε ως γραμματέας σε ιατρείο, συναναστρεφόταν με πολύ κόσμο, θεωρούσε ότι ήξερε να ξεχωρίζει τους ανθρώπους και τις προθέσεις τους. Μίλησε στην «Κ» υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς πέρα από τα παιδιά της δεν έχει μοιραστεί την εμπειρία της με κανέναν, ούτε με την καλύτερή της φίλη. «Λόγω ντροπής», λέει. «Ηταν λες και έχασα τα λογικά μου». Μελετώντας 2.000 σελίδες από την πρόσφατη δικογραφία, μιλώντας με ανθρώπους που εξαπατήθηκαν από αυτήν και παλαιότερες παρόμοιες υποθέσεις, καθώς και ειδικούς, η «Κ» επιχειρεί να σκιαγραφήσει το προφίλ των θυμάτων και τον μηχανισμό της παραπλάνησης. Πότε και πώς μπορεί κάποιος να γίνει πιο ευάλωτος;
Τα κόλπα

Η 76χρονη δεν ήταν η μόνη που εξαπατήθηκε με το κόλπο του λογιστή. Σε άλλη περίπτωση, πάλι τον περασμένο Αύγουστο, τα μέλη της σπείρας απέσπασαν 33.000 ευρώ από μια 88χρονη. Οι δράστες βρίσκονταν ήδη υπό αστυνομική παρακολούθηση και οι κλήσεις τους είχαν καταγραφεί. Επεισαν την ηλικιωμένη να μεταβεί παρά τα κινητικά της προβλήματα σε δύο τράπεζες και να πραγματοποιήσει διαδοχικές αναλήψεις. Αν τη ρωτούσαν στο ταμείο τι θα έκανε με τόσο μεγάλο ποσό, την είχαν δασκαλέψει να πει ότι τα ήθελε για γιατρούς.

  Τεχνικές μάρκετινγκ – «Οι απατεώνες χρησιμοποιούν παρόμοιες τεχνικές που παρατηρούμε χρόνια στο εμπόριο και στο μάρκετινγκ. Σχεδόν πάντα στις απάτες υπάρχει και το στοιχείο της πίεσης του χρόνου», εξηγεί ο Βασίλης Βλάχος, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Η μεθοδολογία άλλαζε κάθε φορά από τους τηλεφωνητές. Οι δράστες προσαρμόζονταν ανάλογα με τον στόχο τους, την ηλικία του ή την ιδιότητά του. Αρκετές φορές καλούσαν χρησιμοποιώντας το όνομα Ιωάννης Μίχος, ο οποίος άλλοτε εργαζόταν για το Πράσινο Ταμείο, άλλοτε στη Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων, στον Δήμο Θηβαίων ή στον Δήμο Νέας Φιλαδέλφειας. Υπό αυτά τα στοιχεία είχαν πείσει μια 48χρονη λογίστρια εταιρείας στη Σίνδο της Θεσσαλονίκης να τους στείλει με επτά διαδοχικά εμβάσματα 34.000 ευρώ.

Τον Απρίλιο του 2025 εξαπάτησαν με άλλη μέθοδο μια συμβολαιογράφο 56 ετών. Οταν την κάλεσαν, η γυναίκα νοσηλευόταν σε κλινική. Υποδύθηκαν τον ταμία του συμβολαιογραφικού συλλόγου, καθώς γνώριζαν την ιδιότητά της. Της είπαν ότι δήθεν έπρεπε να τακτοποιήσει μια οφειλή. Απέσπασαν τους κωδικούς και τον αριθμό της κάρτας της, η γυναίκα όμως αντιλήφθηκε εκείνη τη στιγμή το κόλπο και έκλεισε το τηλέφωνο. Αμεσα δέχθηκε κλήση από άλλον αριθμό. Υποτίθεται ότι την έπαιρναν από την τράπεζα για να την ενημερώσουν για την προηγούμενη απάτη. Την είχαν καλέσει, όμως, ξανά οι δράστες. Η 56χρονη ακολούθησε τις οδηγίες και εν αγνοία της τους έδωσε πάνω από 7.000 ευρώ.
Το προφίλ

Οι περισσότεροι στόχοι επιλέγονταν τυχαία από τους ονομαστικούς ή επαγγελματικούς τηλεφωνικούς καταλόγους. Οι αστυνομικοί, όμως, υποπτεύονται και τον ρόλο μιας γυναίκας που εμπλέκεται στην υπόθεση. Φέρεται να προμήθευε το κύκλωμα με λίστες ηλικιωμένων ατόμων τα οποία έχουν μεγάλες τραπεζικές καταθέσεις. Δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο πώς εξασφάλιζε αυτές τις πληροφορίες. Από τον φάκελό της στον ΕΦΚΑ προκύπτει ότι έχει εργαστεί στο παρελθόν σε τέσσερις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις τηλεπωλήσεις.

Βάσει στοιχείων της δικογραφίας τα οποία επεξεργάστηκε η «Κ», τα περισσότερα θύματα αυτής της σπείρας ανήκαν στις ηλικιακές ομάδες από 51 έως 60 ετών και 61 έως 70 ετών, με 198 και 190 εξαπατηθέντες αντιστοίχως. Από τα 981 θύματα των οποίων η ηλικία καταγράφεται στη δικογραφία, το 9,2% είναι άνω των 81 ετών, ενώ το 14,7% είναι μεταξύ 41 και 50 ετών. Το μικρότερο ηλικιακά θύμα που σήκωσε το τηλέφωνο και ακολούθησε τις οδηγίες των δραστών παραδίδοντας τα τιμαλφή της οικογενείας του ήταν μόλις 10 ετών, ενώ το μεγαλύτερο 95 ετών.

«Αυτή η γριά που χάσαμε πρέπει να είχε πολλά. Ενενήντα έξι χρόνων που ήταν με τα πάμπερς», λέει ένας από τους συλληφθέντες σε τηλεφωνική συνομιλία με συνεργό του που καταγράφηκε από την Αστυνομία και περιλαμβάνεται στη δικογραφία. «Τι σας είπε; Είναι στο πατάρι τα λεφτά;», ρωτάει ο συνομιλητής του.

Από τα διαθέσιμα στοιχεία φαίνεται ότι αρκετά θύματα βρίσκονταν υπό συνθήκες πίεσης όταν δέχθηκαν την κλήση των δραστών. Τους πέτυχαν είτε σε φόρτο εργασίας, είτε σε μια δύσκολη προσωπική στιγμή. Ο Βασίλης Βλάχος, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, παρατηρεί ότι οποιοσδήποτε, ανεξαρτήτως ηλικίας ή μορφωτικού επιπέδου, μπορεί ανάλογα με τη συγκυρία να μην αντιδράσει ορθολογικά.

    Καχύποπτη και φοβισμένη – «Δεν τολμάω να βγάλω τα σκουπίδια μόλις σουρουπώσει. Και όταν ήρθαν οι αστυνομικοί για καταθέσεις, ζητούσα να δω τις ταυτότητές τους. Είμαι καχύποπτη και πιο φοβισμένη», λέει στην «Κ» η 76χρονη που παρέδωσε τον Αύγουστο τα κοσμήματά της στη σπείρα.

«Οι απατεώνες χρησιμοποιούν παρόμοιες τεχνικές που παρατηρούμε χρόνια στο εμπόριο και στο μάρκετινγκ. Πόσες φορές έχουμε ακούσει ότι μια προσφορά λήγει τα μεσάνυχτα και πρέπει να βιαστούμε γιατί δεν θα παραταθεί ο χρόνος; Στον άνθρωπο στοιχίζει αυτή η απώλεια της ευκαιρίας. Είναι βασισμένα όλα αυτά τα σενάρια στην ψυχολογία», λέει ο κ. Βλάχος στην «Κ». «Σχεδόν πάντα στις απάτες υπάρχει και το στοιχείο της πίεσης του χρόνου. Πρέπει να αντιδράσεις άμεσα, χωρίς περιθώριο σκέψης, αυτό είναι το βασικό μοτίβο».
Μετά την εξαπάτηση

Οι αστυνομικοί που εξάρθρωσαν τη μεγάλη σπείρα κατέγραψαν και τη συνομιλία ενός εμπλεκομένου με τη δικηγόρο του. Τη ρωτούσε για την υπερασπιστική τακτική που πρέπει να ακολουθήσει κάποιος συνεργός του που είχε συλληφθεί για παρόμοιο αδίκημα. Η συμβουλή ήταν να ισχυριστεί ο συλληφθείς ότι δήθεν τον εκβίαζε κάποιο άλλο άτομο και γι’ αυτό εξαναγκάστηκε να εξαπατήσει πολίτες. Θα κατέθεταν αίτημα για να εξεταστεί το κινητό του τηλέφωνο για τυχόν αποδείξεις της εκβίασης, θα έμενε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους μέχρι να βγει το αποτέλεσμα και θα επέστρεφε μέρος των κλοπιμαίων σε ένα θύμα για να έχει πιο ευνοϊκή μεταχείριση.

Η 76χρονη που εξαπατήθηκε και παρέδωσε τα κοσμήματά της προσπαθεί ακόμη να συμφιλιωθεί με όσα έγιναν. «Δεν τολμάω να βγάλω τα σκουπίδια μόλις σουρουπώσει. Και όταν ήρθαν οι αστυνομικοί για καταθέσεις, προτού βγουν από το ασανσέρ ζητούσα να δω τις ταυτότητές τους», λέει. «Είμαι καχύποπτη και πιο φοβισμένη».

  

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΛΑΧΟΣ 02 06 2025

Μια ακόμη ενδιαφέρουσα (ελπίζω) συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη με τον Γιάννη Κολλάτο και τη Ράνια Αλεξίου στην πάντα φιλόξενη Θεσσαλία Τηλεόραση

Στην Καθημερινή για το DeepSeek

 Η Κυριακάτικη Καθημερινή φιλοξένησε τις πρώτες εκτιμήσεις μου για το DeepSeek μαζί με αυτές των κ.κ. Θοδωρή Χριστάκη, καθηγητή Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Γκρενόμπλ, και Δημήτρη Παπαηλιόπουλου, καθηγητή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν. Αφορμή αποτέλεσε η πρωτοβουλία του κ. Λευτέρη Χελιουδάκη, εκτελεστικού διευθυντή της Homo Digitalis, σχετικά με τη διαχείριση των προσωπικών δεδομένων των πολιτών από την κινεζική εταιρεία. Προσωπικά εκτιμώ ιδιαίτερα τα εντυπωσιακά αποτελέσματα που φέρνει το DeepSeek, είμαι όμως επιφυλακτικός μέχρι να μπορέσουμε να το μελετήσουμε και να διαπιστώσουμε στην πράξη πόσα από αυτά ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Το θέμα των προσωπικών δεδομένων με απασχολεί και εμένα αρκετά. Χαίρομαι που η άποψή μου ταυτίζεται με αυτή του υπερ-ειδικού σε θέματα κυβερνοασφάλειας Δημήτρη Σιατήρα. Ευχαριστούμε τον κ. Παπαδόπουλο που συντόνισε αυτή τη συζήτηση με άριστο τρόπο

 

Το άρθρο θα το βρείτε εδώ. Ακολουθεί η αναδημοσίευση του.  

 

 

Ζητούν μπλόκο στην DeepSeek και για την Ελλάδα

Αίτημα προς την Αρχή Προστασίας Δεδομένων για «φρένο» στην κινεζική εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης, όπως έχει ήδη κάνει η Ιταλία

Γιάννης Παπαδόπουλος
03.02.2025

Πρώτοι κινητοποιήθηκαν οι Ιταλοί, δίνοντας στην κινεζική πλευρά διορία 20 ημερών για διευκρινίσεις. Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων της ευρωπαϊκής χώρας θεωρεί ότι τα στοιχεία εκατομμυρίων πολιτών της διατρέχουν πιθανό κίνδυνο, καθώς δεν είναι ξεκάθαρος ο τρόπος συλλογής, αποθήκευσης και επεξεργασίας τους από το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης της DeepSeek. Πλέον, παρόμοιες ανησυχίες εκφράζονται και στην Ελλάδα. Η Homo Digitalis, οργάνωση που ασχολείται με τα δικαιώματα χρηστών του Διαδικτύου, έχει ζητήσει από την ελληνική εποπτική αρχή να «παγώσει» προσωρινά η διάθεση και χρήση του νέου δημοφιλούς chatbot μέχρι να παρασχεθούν σχετικές απαντήσεις.

«Δεν φαίνεται να υπάρχουν οι δικλίδες ασφαλείας που απαιτούνται από τη νομοθεσία», λέει στην «Κ» ο Λευτέρης Χελιουδάκης, εκτελεστικός διευθυντής στη Homo Digitalis. «Η πολιτική απορρήτου της DeepSeek δεν είναι λεπτομερής, δεν αναφέρει αναλυτικά τα δεδομένα που συλλέγει, ή σε ποιους τα μεταβιβάζει». Στο αίτημα που έστειλε τις προηγούμενες ημέρες η οργάνωση προς την ελληνική Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αναφέρεται ότι η DeepSeek αποθηκεύει τα προσωπικά δεδομένα χρηστών σε διακομιστές που βρίσκονται στην Κίνα χωρίς τις προϋποθέσεις που θέτει ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR) και δίχως κάποια ενημέρωση για τους πιθανούς κινδύνους που εγκυμονούν αυτές οι διαβιβάσεις.


Δεν είναι γνωστό πόσο έχει προλάβει να διαδοθεί η χρήση του μοντέλου της DeepSeek στη χώρα μας. Το παγκόσμιο αποτύπωμά του, πάντως, δεν είναι αμελητέο. Η εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα εκτιμάται ότι κατέβηκε τουλάχιστον 2,6 εκατομμύρια φορές από την ημέρα που ήταν διαθέσιμη. Η προθεσμία των Ιταλών όμως δεν χρειάστηκε να εκπνεύσει. Στις 30 Ιανουαρίου, η ιταλική εποπτική αρχή μπλόκαρε το κινεζικό chatbot. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, η κινεζική πλευρά υποστήριξε ότι δεν διαθέτει τις υπηρεσίες της στην Ιταλία και ότι δεν υπόκειται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Ευαίσθητες πληροφορίες

Ο Θοδωρής Χριστάκης, καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Γκρενόμπλ, επισημαίνει ότι οι αλληλεπιδράσεις των χρηστών με το chatbot ενδέχεται να περιέχουν ευαίσθητες προσωπικές πληροφορίες, όπως εμπιστευτικές μεταφράσεις, ιατρικό ιστορικό, διορθώσεις εταιρικών κειμένων. Από τη στιγμή που η εταιρεία προσφέρει τις υπηρεσίες της εντός Ευρωπαϊκής Ενωσης, τότε θα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως ο GDPR. Ωστόσο η πολιτική απορρήτου της DeepSeek, όπως έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της, δεν αναφέρεται στον κανονισμό ούτε μία φορά, «εγείροντας σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το εάν και πώς εφαρμόζουν τις προστασίες του».

Οπως παρατηρεί ο κ. Χριστάκης, δύο είναι οι βασικές ανησυχίες που προκύπτουν: Πώς προστατεύονται τα δεδομένα από πιθανή πρόσβαση των κινεζικών αρχών, καθώς και τι είδους ευρωπαϊκά προσωπικά δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση των μοντέλων της DeepSeek.

«Οταν το ChatGPT ξεκίνησε στην Ευρωπαϊκή Ενωση τον Νοέμβριο του 2022 υπό παρόμοιες συνθήκες, οι Αρχές Προστασίας Δεδομένων σε 15 χώρες άρχισαν έρευνες και η ιταλική ήταν η πρώτη που επέβαλε πρόστιμο ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ στην OpenAI τον περασμένο Δεκέμβριο», τονίζει ο κ. Χριστάκης. Πέρα από την Ιταλία και οι εποπτικές αρχές στην Ιρλανδία και στο Βέλγιο ζήτησαν πρόσφατα πληροφορίες για τον βαθμό συμμόρφωσης της κινεζικής πλευράς με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.

DeepSeek: Τα διδάγματα για την Ελλάδα
Ποτέ στο κινητό

«Υπάρχουν επιφυλάξεις ως προς την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Δεν θα έβαζα αυτή την εφαρμογή στο κινητό μου τηλέφωνο, καθώς οι κινεζικές εταιρείες είναι υποχρεωμένες να συνεργάζονται με την κινεζική κυβέρνηση», σημειώνει στην «Κ» ο Βασίλης Βλάχος, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. «Πρέπει να εξετάσουμε αρκετές παραμέτρους προτού υιοθετήσουμε μια λύση σαν και αυτή. Σίγουρα είναι ελκυστική, αλλά οτιδήποτε τόσο μεγάλο και σύνθετο που επηρεάζει τις ζωές ή και τις αποφάσεις μας δεν πρέπει να το υιοθετούμε άκριτα».

    Διάτρητη ασφάλεια «Δεν φαίνεται να υπάρχουν οι δικλίδες ασφαλείας που απαιτούνται από τη νομοθεσία. Η πολιτική απορρήτου της DeepSeek δεν είναι λεπτομερής, δεν αναφέρει αναλυτικά τα δεδομένα που συλλέγει ή σε ποιους τα μεταβιβάζει». Λευτέρης Χελιουδάκης Εκτελεστικός διευθυντής στη Homo Digitalis

Παρόμοια προσέγγιση έχει και ο ερευνητής ασφαλείας δικτύων Δημήτρης Σιατήρας, ο οποίος δεν θα κατεβάσει την εφαρμογή στο κινητό του. Μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι αποτρεπτικός παράγοντας για τον ίδιο είναι ότι η DeepSeek ζητάει από τον χρήστη να εγγραφεί με το email του ακόμη και για να δοκιμάσει το chatbot, κάτι που δεν απαιτούν τα μοντέλα άλλων εταιρειών. Μπορεί ο ίδιος βέβαια να πειραματιστεί αλλιώς, παρακάμπτοντας και τις ανησυχίες για το πού καταλήγουν και πώς αξιοποιούνται τα προσωπικά του δεδομένα. Μια και πρόκειται για εφαρμογή ανοιχτού κώδικα, μπορεί κάποιος γνώστης να κατεβάσει τις παραμέτρους στον υπολογιστή του και να τρέξει το DeepSeek τοπικά, εκτός σύνδεσης, περιορίζοντας στον υπολογιστή του κάθε αλληλεπίδραση που συμβαίνει με το chatbot.

Πόσο ικανό είναι όμως το νέο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που έχει λανσάρει η DeepSeek; Η ίδια η εταιρεία υποστηρίζει ότι το μοντέλο της επιτυγχάνει απόδοση αιχμής σε πολλά τεστ που ενδιαφέρουν την ερευνητική κοινότητα, όπως μαθηματικά στο επίπεδο Ολυμπιάδας, προβλήματα διδακτορικού επιπέδου, αλλά και δύσκολα προγραμματιστικά προβλήματα. Ο Δημήτρης Παπαηλιόπουλος, καθηγητής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν, παρατηρεί ότι το κινεζικό μοντέλο «φτάνει σε επίπεδα που σε ορισμένες περιπτώσεις προσεγγίζουν ή και ξεπερνούν την επίδοση του προηγούμενου κορυφαίου μοντέλου ο1 της OpenAI».

Ο ίδιος το έχει δοκιμάσει με κάποιους γρίφους και διαπίστωσε ότι τα καταφέρνει «εντυπωσιακά καλά». Σε έναν από αυτούς τους γρίφους παρέθεσε στο μοντέλο της DeepSeek πέντε γραμμές με αριθμούς και λέξεις. Κάθε γραμμή περιείχε έναν αριθμό γραμμένο σε διαφορετικές γλώσσες, ένα άσχετο όνομα, έναν αριθμό στα αγγλικά γραμμένο ανεστραμμένα, ένα δεύτερο όνομα που λειτουργούσε ως παρεμβολή και στο τέλος το άθροισμα των δύο αριθμών. Δηλαδή σε μια σειρά έγραψε: «πέντε Κώστας eerht-ytnewt Ανθή 28». Στο τέλος ζήτησε από το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης να βρει ποιος αριθμός πρέπει να μπει στη θέση του Χ σε αυτή τη σειρά: «minus one Shannon net Γιώργος X». Η σωστή απάντηση είναι το 9. «Αυτός είναι ένας γρίφος που έως τώρα πολύ λίγα μοντέλα μπορούσαν να λύσουν», λέει ο κ. Παπαηλιόπουλος. Το μοντέλο της DeepSeek τον έλυσε.

Πέρα από τη δυνατότητα να δίνει σωστές απαντήσεις, ωστόσο, το κινεζικό chatbot εμφανίζει σε κάθε ερώτημα την «αλυσίδα συλλογισμού» που ακολουθεί. Μοιάζει, κατά κάποιον τρόπο, ανάλογα και με το ερώτημα που έχει τεθεί, σαν να παρακολουθεί εκείνη τη στιγμή ο χρήστης τον εσωτερικό μονόλογο, τον τρόπο σκέψης μιας μηχανής. «Ο.Κ., προσπαθώ να δω εάν τα Ελγίνεια Μάρμαρα πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Πρώτα πρέπει να καταλάβω τι είναι τα Ελγίνεια Μάρμαρα. Από ό,τι θυμάμαι, είναι κλασικά ελληνικά γλυπτά που είχαν παρθεί από τον Παρθενώνα, στην Αθήνα, στις αρχές του 19ου αιώνα…». Ετσι ξεκίνησε την πορεία του συλλογισμού του όταν τέθηκε το αντίστοιχο ερώτημα από Ελληνα χρήστη.

Ο κ. Παπαηλιόπουλος λέει ότι η σχετική λειτουργία είναι αρκετά διαφωτιστική, διότι δίνει στον χρήστη ένα εργαλείο για να κατανοήσει πώς το μοντέλο προσεγγίζει ένα πρόβλημα και, ίσως, να αντιληφθεί πιθανά μοτίβα αποτυχίας ή επιτυχίας. «Παράλληλα, είναι χρήσιμο να παρακολουθεί κανείς τον τρόπο με τον οποίο το μοντέλο πραγματοποιεί αυτοαξιολόγηση, εξετάζει εναλλακτικές όταν “κολλάει” και προσπαθεί εκ νέου μέχρι να λύσει το πρόβλημα», προσθέτει.
Πολιτικός «συλλογισμός»

Πόσο ειλικρινές είναι, όμως, αυτό το μοντέλο όταν εδράζεται στην Κίνα, μια χώρα γνωστή για τους αυστηρούς περιορισμούς που θέτει στο Διαδίκτυο; Το πρώτο πείραμα που έκαναν χρήστες του νέου chatbot ήταν να ρωτήσουν για τη φοιτητική εξέγερση στην πλατεία Τιενανμέν, χωρίς να εισπράξουν απάντηση. Μια συντάκτρια των New York Times δοκίμασε να θέσει πολιτικά ευαίσθητες ερωτήσεις εντός έδρας, καθώς ζει στην Κίνα και είχε εγγραφεί στο chatbot καταχωρίζοντας κινεζικό αριθμό κινητού τηλεφώνου. Εάν ρωτούσε κάτι στα αγγλικά, όπως για παράδειγμα οι κινητοποιήσεις κατά των αυστηρών μέτρων στην περίοδο της πανδημίας, η εφαρμογή θα σκεφτόταν για λίγο την απάντηση και θα εμφάνιζε για λίγα δευτερόλεπτα στην οθόνη τη «γραμμή συλλογισμού» της προτού διαγράψει έπειτα τα πάντα και αυτολογοκριθεί. Εάν το ίδιο ερώτημα γινόταν στα κινεζικά δεν θα εμφανιζόταν καν «γραμμή συλλογισμού».

Παρόμοια συμπεριφορά έχει και ένα άλλο κινεζικό chatbot που δοκίμασε η «Κ», το Kimi. Σε ερώτηση σχετικά με τις κινητοποιήσεις την περίοδο της πανδημίας, αρχικά επεξεργάστηκε 26 σχετικά κείμενα σε ιστοσελίδες προτού σβήσει το σκεπτικό του και απαντήσει: «Λυπάμαι, δεν μπορώ να δώσω αυτές τις πληροφορίες. Μη διστάσετε να κάνετε μια άλλη ερώτηση».

CHAT GPT VS DEEPSEEK_ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΛΑΧΟΣ 30 01 2025

Κλείνοντας την προηγούμενη συζήτηση μας τον Γιάννη Κολλάτο και την Ράνια Αλεξίου είχαμε καταλήξει ότι μάλλον η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μας (ξανά)απασχολήσει πολύ σύντομα. Οι εξελίξεις με το DeepSeek αποτέλεσαν την αφορμή να συναντηθούμε τηλεοπτικά ξανά μετά από λίγες μέρες. Αναμφίβολα τα επιτεύγματα των Κινέζων ερευνητών είναι σημαντικά και αποδεικνύουν τη διαχρονική αλήθεια, οι αλγοριθμικές βελτιστοποιήσεις και ο προγραμματισμός σε χαμηλό επίπεδο μπορούν να αυξήσουν κατά τάξεις μεγέθους τις επιδόσεις μιας εφαρμογής, στην προκειμένη περίπτωση των μοντέλων ΑΙ. Από την άλλη, θα χρειαστεί υπομονή για να αποτιμήσουμε επιστημονικά και αντικειμενικά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα κάθε νέου μοντέλου. Πολλά από όσα ακούγονται ή γράφονται δεν είναι απολύτως ακριβή ενώ οι σπασμωδικές κινήσεις στα χρηματιστήρια μάλλον θα απογοητεύσουν όσους έσπευσαν να αφήσουν μετοχές εταιριών όπως η NVIDIA. 

Διαδικτυακές απάτες με μέλλον (e-Thessalia)

Ευχαριστώ θερμά την e-thessalia που έκανε το κόπο να καταγράψει και να κωδικοποιήσει κάποιες σκέψεις από την πρόσφατη συζήτηση με τους πάντα καλά ενημερωμένους δημοσιογράφους της κ. Δημήτρη Ράλλη και κ. Κατερίνα Λαμπρονίκου.

 

Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των Deepfakes θα είναι η επόμενη μεγάλη πρόκληση. Οι δυσκολίες θα είναι πολύ περισσότερες όταν κάποιος "έχει δει με τα μάτια του και ακούσει με τα αυτιά του" φίλους, συναδέλφους και συνεργάτες του, να του ζητάνε να εγκρίνει συναλλαγές για τις οποίες προφανώς δεν έχουν ιδέα αφού αποτελούν προϊόν απάτης.

 

Για την ώρα ο καλύτερος μηχανισμός ασφάλειας είναι σχετικά απλός: ποτέ δε μοιραζόμαστε τους κωδικούς επιβεβαίωσης (2FA) που φθάνουν στο κινητό μας σε οποιαδήποτε μορφή (sms, viber κλπ) και ποτέ δεν εγκρίνουμε συναλλαγές, εντολές ή επανέκδοση συνθηματικών που δεν έχουμε δώσει εντολή εμείς. Αν πρέπει να κρατήσετε μια μόνο συμβουλή, κρατήστε αυτή.

 

Το άρθρο είναι διαθέσιμο στην έντυπη έκδοση της Θεσσαλίας αλλά και στην ιστοσελίδα της εδώ

 

Ρεπορτάζ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΡΑΛΛΗΣ

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΛΑΜΠΡΟΝΙΚΟΥ 

Το κυβερνοέγκλημα ήρθε για να μείνει και οι εκφάνσεις του αγγίζουν όλα τα επίπεδα της καθημερινότητας των ανθρώπων, από τους ηλικιωμένους μέχρι τους πιο νέους και ενημερωμένους με την τεχνολογία. Η τεχνητή δε νοημοσύνη, παρόλο που στα διαδικτυακά βίντεο φαντάζει εντυπωσιακή, μπορεί να αποτελέσει ακόμη ένα όπλο στη φαρέτρα των κυβερνοεγκληματιών.

Θύματα των κυβερνοαπατεώνων μπορεί να είμαστε όλοι. Η ενημέρωση και η αυξημένη προσοχή είναι τα πρώτα μέσα άμυνας που μπορεί να αντιτάξει ο καθένας, αν και οι απάτες γίνονται όλο και πιο σύνθετες.

Ο κ. Βασίλης Βλάχος, αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ειδικός σε θέματα κυβερνοασφάλειας, εξηγεί τι είναι οι διαδικτυακές απάτες και πώς μπορεί κάποιος να προστατευτεί: «Οι διαδικτυακές απάτες είναι καθημερινές, αυξάνονται διαρκώς και θα συνεχίσουν να αυξάνονται, γι’ αυτό χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή και επαγρύπνηση. Οι απάτες μπορεί να αφορούν μικροποσά και να στοχεύουν μαζικά σε οποιονδήποτε εύπιστο καταφέρουν να τους εμπιστευτεί να τους δώσει πρόσβαση στους κωδικούς του. Με τη χρήση πολύ προηγμένων τεχνικών μέσων έχουν μελετήσει πολύ καλά τα θύματά τους και γνωρίζουν με ακρίβεια όλες τις λεπτομέρειες».

Κατά τον κ. Βλάχο, οι πιο «καθημερινές» απάτες έχουν να κάνουν με τραπεζικούς λογαριασμούς, το e-banking ή άλλους τρόπους μεταφοράς χρημάτων. Σχεδόν πάντα υπάρχουν κοινά πρότυπα στις απάτες αυτές, όπως λέει: «το πρώτο είναι η έννοια της πιεστικότητας, ώστε να δράσει άμεσα το θύμα, διαφορετικά είτε θα υποστεί κάποια ποινή είτε θα χάσει κάποια χρήματα που δικαιούται είτε δεν θα μπορέσει ποτέ να διεκδικήσει κάτι που περιμένει. Αυτό γίνεται, γιατί οι απατεώνες δεν θέλουν να σκεφτεί κάποιος καθαρά, προσπαθούν σε περιορισμένο χρόνο να δημιουργήσουν την αίσθηση της αγωνίας, ώστε να δράσει άμεσα προς όφελός του. 

Το δεύτερο είναι να κατανοήσουν όλοι ότι οι μηχανισμοί ασφαλείας που παρέχουν οι τράπεζες ή άλλες υπηρεσίες είναι για να προστατεύσουν τους χρήστες. Αυτοί οι μηχανισμοί ασφαλείας, όπως τα sms επιβεβαίωσης στο κινητό τηλέφωνο ή ο κωδικός στο viber ή η εφαρμογή της τράπεζας δεν πρέπει ποτέ να δίνονται σε κανέναν. 

«Αν το κατανοήσουμε, σε πολύ μεγάλο βαθμό θα αποφύγουμε την πλειοψηφία των απατών. Οι κωδικοί που στέλνονται στο κινητό μας τηλέφωνο δεν πρέπει να δίνονται σε κανέναν άλλο, δεν χρειάζονται σε καμία συναλλαγή ούτε θα τους ζητήσει ποτέ η τράπεζα» σημειώνει ο ίδιος.

Ο ειδικός σε θέματα κυβερνοασφάλειας σημειώνει επιπλέον ότι τα στοιχεία δείχνουν ότι οι κλασικές απάτες με υποκλοπή κωδικών αυθεντικοποίησης του χρήστη είναι οι πιο διαδεδομένες. Ωστόσο, όπως τονίζει, «υπάρχουν και κάποιες άλλες που θα τις δούμε στο μέλλον, αρχίζουν να εμφανίζονται και στην Ελλάδα. Έχουν σημαντική προεργασία, αλλά στοχεύουν σε πολύ μεγαλύτερα ποσά. Αυτές χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη, τα λεγόμενα «deep fakes». Σε αυτή την περίπτωση, μπορούν να πάρουν το βίντεο και τη φωνή κάποιου από το διαδίκτυο και να συνθέσουν με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης ένα νέο βίντεο ώστε να λέει οτιδήποτε θέλουν οι επιτήδειοι. Τέτοιες απάτες έχουν γίνει στο εξωτερικό, τα ποσά που έχουν χαθεί είναι της τάξης των εκατοντάδων χιλιάδων και εκατομμυρίων ευρώ. Απαιτούν σημαντική προεργασία, αλλά όσο η τεχνολογία αυτή γίνεται προσιτή σε όλο και περισσότερο κόσμο και γίνεται εύκολο να δημιουργήσουμε deep fakes, τόσο περισσότερο θα πρέπει να ανησυχούμε όλοι μας. Στην Ελλάδα έχουν ακουστεί μεμονωμένα περιστατικά, αλλά στο εξωτερικό είναι πιο συνηθισμένα. Η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά και τους κυβερνοεγκληματίες, γιατί τα email με phising είναι πολύ πειστικά, το κείμενό τους είναι απόλυτα σωστό και θα μπορούσαν να παραπλανήσουν και πολύ έμπειρους χρήστες».

Κατά τον κ. Βασίλη Βλάχο, στόχος των απατεώνων μπορεί να είναι ο καθένας μας, παρ’ όλα αυτά είναι ενθαρρυντικό ότι όλο και περισσότεροι είναι πλέον περισσότερο υποψιασμένοι. «Είναι ένας αγώνας δρόμου, όσο πιο προσεκτικός γίνεται ο κόσμος τόσο πιο καλοδουλεμένες και αποτελεσματικές γίνονται οι απάτες, οπότε δεν μπορούμε να εφησυχάσουμε και να κατεβάσουμε τις άμυνές μας» τονίζει ο ίδιος.

 

Συζήτηση με το Γιάννη Κολλάτο για την Τεχνητή Νοημοσύνη (Μέρος ΙΙI και πιθανότατα όχι τελευταίο)

Είχα την ευκαιρία να βρεθώ στα φιλόξενα στούντιο του Θεσσαλία TV και να συζητήσω με τον κ. Κολλάτο και την κ. Αλεξίου για τις εξελίξεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τις προεκτάσεις της σε διάφορους τομείς από την κυβερνοασφάλεια ως την εκπαίδευση.

Ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση και είμαι βέβαιος ότι η ΤΝ θα συνεχίσει να μας απασχολεί.

Μένει να δούμε πόσο σωστοί θα αποδειχθούμε στις προβλέψεις μας και τις εκτιμήσεις μας.